Charlie Chaplin Kimdir? Hayatı, Filmleri, Kitapları ve Sözleri

Charlie Chaplin, 16 Nisan 1889, Londra doğumludur. Dünyanın gelmiş geçmiş en önemli sinama emekçilerinden olan Şarlo karakteriyle özdeşleşen Chaplin 25 Aralık 1977 tarihinde hayatını kaybetmiştir. Charli Chaplin sadece sinema yönetmeni, oyuncu, yazar, film müziği bestecisi, kurgucu ve komedyen değil, filozofik bir kişiliğin temsilidir.

Londra’nın yoksulluğuyla ünlü bir semtinde doğup büyümüş, 1913’te gittiği ABD’de sinemaya başlamasıyla birlikte sinema tarihine adını altın harflerle yazdırmış olan Charlie Chaplin…  İlk filmi Making A Living’dir.  1914’te çektiği bu filmi Kid Auto Races in Venice adlı film izler…. Bol pantolonlu, melon şapkalı, büyük ayakkabılı, bastonunu sürekli çeviren ve sakar hareketleri ile gülünç mizansenler oluşturan “Şarlo” büyük beğeni toplar. Şarlo tiplemesi Chaplin ile ödeşleşmiştir.

Charli Chaplin, 1917 yapımlı The Immigrant ve The Adventurer gibi filmlerinin de bulunduğu altmışı aşkın kısa filmde oynar. Bu filmleriyle yeni gelişmekte olan sinemanın da etkisiyle dünya çapında çok büyük bir üne kavuşur. 1918 yılında çektiği A Dog’s Life adlı filmle uzun metrajlı filmlere de başlayan Chaplin, Mary Pickford, Douglas Fairbanks ve D. W. Griffith ile birlikte United Artists adlı film şirketinin ortağı olur.  Bu dönemde,  Altına Hücum, Şehir Işıkları, Büyük Diktatör, Asri Zamanlar, Sirk ve Sahne Işıkları gibi başyapıtlara imza atar…

Filmlerinde dönemin  imkanlarını zorlayan mizansenlere, koreografilere ve akrobatik hareketlerle Chaplin, komedi sinemasının bütün örneklerini sonuna kadar korumuştur. Chaplin, heyecanın ve hareketin en alt düzeye çekildiği sahnelerinde ise dramatik yapısını sergileyebilmiştir. Şarlo, popülist eğilimlere yönelmemiş, komedi tarzının içinde eleştirel bakış açısını sessizce seyirciye ulaştırmayı bilmiştir.

Charlie Chaplin’in Hayatı

Charlie Chaplin (Şarlo), 16 Nisan 1889’da Londra’nın fakir semtlerinden biri olan East Lane, Walworth’ ta doğdu. Daha üç yaşına bile gelmeden ayrılmış olan annesi ve babası müzikhollerde, tiyatrolarda çalışan profesyonel sanatçılardı. Sahne adı Lily Harley olan annesi Hannah Harriet Pedlingham Hill (1865-1928) profesyonel olarak sahneye ilk kez 19 yaşında çıkmıştı. Annesi ve -başka babadan doğma- kardeşi Sydney Chaplin ile birlikte Londra’nın fakir semtlerinde çeşitli evlerde büyüyen Chaplin’ in yaşamı ruhsal dengesizlikler yaşayan annesinin durumunun kötüye gitmesi ile zorlaştı. Onun bir rehabilitasyon merkezine yatırılmasının ardından çocukları Charlie ve Sydney, metresiyle birlikte yaşayan babaları Charles Chaplin Sr.’nin yanına yollandı. Charlie ve Sydney bu dönemde Kennington Road School’ a gönderildiler. Charles Chaplin Sr, henüz 37 yaşındayken üstesinden gelemediği alkolizm nedeniyle, oğlu Charlie henüz on iki yaşındayken, hayatını kaybedecekti.

Rehabilitasyon merkezinden çıktıktan kısa bir süre sonra Hannah’ nın hastalığı yeniden nüksedince çocuklar bu sefer genel olarak workhouse olarak adlandırılan ve oldukça kötü koşulları ile bilinen bakımevlerinden birine yollandılar. Londra’nın doğusundaki Lambert adlı bölgede bulunan bu bakımevindeki günler annesi ve kardeşinden ayrı kalan ve yaşı bir hayli küçük olan Charlie için hayli güç geçmişti. Chaplin’in Walworth ve Lambert’te geçirdiği bu yoksulluk günleri onda derin izler bırakacak ve ileriki yıllarda filmlerinde seçtiği mekân ve konularda sık sık kendini gösterecekti.

Altına Hücum Filmi Ve Komünizm Propagandası İle Suçlanması

Kimilerine göre ‘modern palyaço’ olan Şarlo ile dünya üzerinde filmlerinin gösterildiği her ülkede büyük hayranlık uyandırmıştır. Ancak bu parlak sanat hayatı Charli Chaplin’in hayatında kendisine aynı parıltıyı sunmamıştır.

Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlığını reddetmesi nedeniyle bu ülkede kendisine yönelik olarak başlatılan karalama kampanyası; kendisinden bir hayli genç olan kadınlarla yaptığı dört ayrı evlilik, bir dönem kendisine açılan babalık davası, The Immigrant filminde bir ABD memurunu tekmelediği sahne ve son olarak Altına Hücum filmindeki bazı sahnelerin komünizm propagandası olarak yorumlanması gibi olayların etkisiyle Chaplin’in ABD’ye girmesi yasaklandı. Bunun üzerine karısı ve çocuklarıyla birlikte hayatının sonuna kadar yaşayacağı İsviçre’ye yerleşen Chaplin, ancak 1972 yılında Oskar Özel Ödülü’nü almak için yıllar sonra ABD’ye geri döndü. Takip eden yılda Sahne Işıklarıadlı filmle bir kez daha Oscar ödülünü kazanmıştır. 1975 yılında 86 yaşında iken İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth tarafından şövalye unvanına layık görülmüştür.

Chaplin 1916’da Mutual Film Corporation film şirketiyle bir seri komedi yapımı için anlaştı. On sekiz aylık süreçte on iki film ürettiği bu dönemde yaptığı filmler, sinemanın en etkili komedi filmleri arasında yerini almıştır. Chaplin daha sonra Mutual ile geçirdiği dönemin kariyerindeki en mutlu dönem olduğunu söylemiştir.
1918’de Mutual ile anlaşmalarının sona ermesi üzerine Chaplin kendi film şirketini kurdu. Sesli film döneminden sonra kendisinin en büyük filmi kabul edilen 1931 yılı yapımlı City Lights (Türkçe: Şehir Işıkları) filmini yaptı.

Charlie Chaplin’in Siyasal Düşüncesi

Chaplin, filmlerinde sol düşünceye sempatisini her zaman hissettirmiştir. Sessiz filmlerinde “Büyük Depresyon”‘a yer vererek The Tramp (serseri) karakteri aracılığıyla, yoksullukla mücadeledeki kötü yönetim politikalarına göndermeler yapmıştır. Modern Times (Türkçe: Asri Zamanlar) filminde işçilerin ve fakir halkın kötü durumlarına dikkat çekmiştir. Büyük Diktatör filmiyle Nazi Almanyasını çok sert biçimde eleştirmiştir ve o dönem ABD resmi olarak Almanya ile hala barış içinde olması filmin ABD’de Chaplin’e karşı karalama kampanyası başlatılmasına neden olmuştur.

Charlie Chaplin Filmlerindeki Teknikler

Chaplin, hayallerinin ve yaratıcılığının sezgisel boyutta düşünüp de oluşturduğu tüm filmlerin sinema dünyasına yeni heyecanlar katmıştır. Hiçbir zaman ekranın tamamen kapanmasına bir anda izin vermemeyi geliştirdi. Filmlerinde diyalogları yazılı olarak farklı bir ekrana geçiş yaparak gösteriyordu ancak teknolojik gelişmelerden yararlanıp bu işin de üstesinden gelmeyi başardı.

Charlie Chaplin’in Ölümü

Chaplin’in sağlığı 1960’lardan sonra yavaş yavaş bozulmaya başlamıştı, onunla iletişim kurmak güçleşmeye başlamıştı. 1977’de tekerlekli sandalye ile hayatını devam ettiriyordu. Chaplin 1977’in Noel’inde İsviçre’de uykusunda hayatını kaybetti. 1 Mart 1978’de naaşı küçük bir İsviçreli grup tarafından fidye istenmek üzere kaçırılmaya kalkışıldıysa da hırsızlar amaçlarına ulaşamadan yakalandı. Chaplin’in naaşı 11 hafta sonra Cenevre Gölü’ünde 1,8 metre suyun altından çıkartılıp tekrar mezarına defnedildi.

Charlie Chaplin filmleri

• Making A Living (2 Şubat 1914)
• Kid Auto Races At Venice (7 Şubat 1914)
• Mabel’s Strange Predicament (9 Şubat 1914)
• A Thief Catcher (19 Şubat 1914)
• Between Showers (28 Şubat 1914)
• A Film Johnnie (2 Mart 1914)
• Tango Tangles (9 Mart 1914)
• His Favourite Pastime (16 Mart 1914)
• Cruel, Cruel Love (26 Mart 1914)
• The Star Boarder (4 Nisan 1914)
• Mabel At The Wheel (18 Nisan 1914)
• Twenty Minutes Of Love (20 Nisan 1914)
• Caught in a Cabaret (27 Nisan 1914)
• Caught in the Rain (4 Mayıs 1914)
• A Busy Day (7 Mayıs 1914)
• The Fatal Mallet (1 Haziran 1914)
• Her Friend The Bandit (4 Haziran 1914)
• The Knockout (11 Haziran 1914)
• Mabel’s Busy Day (13 Haziran 1914)
• Mabel’s Married Life (20 Haziran 1914)
• Laughing Gas (9 Temmuz 1914)
• The Property Man (1 Ağustos 1914)
• The Face on the Bar Room Floor (10 Ağustos 1914)
• Recreation (13 Ağustos 1914)
• The Masquerader (27 Ağustos 1914)
• His New Profession (31 Ağustos 1914)
• The Rounders (7 Eylül 1914)
• The New Janitor (14 Eylül 1914 )
• Those Love Pangs (10 Ekim 1914)
• Dough and Dynamite (26 Ekim 1914)
• Gentlemen of Nerve (31 Ekim 1914)
• His Musical Career (7 Kasım 1914)
• His Trysting Place (9 kasım 1914)
• Tillie’s Punctured Romance (14 Kasım 1914)
• Getting Acquainted (5 Aralık 1914)
• His Prehistoric Past (7 Aralık 1914)
• His New Job (1 Şubat 1915)
• A Night Out (15 Şubat 1915)
• The Champion (11 Mart 1915)
• In the Park (18 Mart 1915)
• A Jitney Elopement (1 Eylül 1915)
• The Tramp (11 Eylül 1915)
• By the Sea (29 Eylül 1915)
• Work (29 Haziran 1915)
• A Woman (21 Temmuz 1915)
• The Bank (9 Ağustos 1915)
• Shanghaied (4 Ekim 1915)
• A Night in the Show (20 Kasım 1915)
• Burlesque on Carmen (18 Aralık 1915)
• The Kid (1921)
• A Woman of Paris (1923)
• The Gold Rush (1925)
• The Circus (1928)
• City Lights (1931)
• Modern Times (1936)
• The Great Dictator (1940)
• Monsieur Verdoux (1947)
• Limelight (1952)
• A King in New York (1957)
• A Countess from Hong Kong (1967)

Charlie Chaplin’in Kitapları

• My Life in Pictures (1974)
• My Autobiography (1964)

Kaynakça

 Charlie Chaplin, John McCabe,Robson Books

 

Sizin İçin Seçtiklerimiz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir