D Vitamini Nedir? Sağlığımıza Etkileri ve D Vitamini Kaynakları

D Vitamini Nedir? Sağlığımıza Etkileri ve D Vitamini Kaynakları

D Vitamini nedir? Doğal D Vitamini Kaynakları ve Besinler Nelerdir?  Faydaları ve Zararları ile D Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

Fosforla birlikte kalsiyumun emilimini ve kemiklerde depolanmasını sağlayan D vitamini, kandaki kalsiyum ve dolaylı olarak da fosfor düzeyini de kontrol eden vitamindir.

D vitamininin, kemik sağlığı ve kas işlevleri ile denge için önemi büyüktür.  Kandaki düzeyi normal aralıklarda olmalıdır. Özellikle yaşlı kişilerde düşme vb. kaynaklı kemik kırıklarını önemli oranda azaltabilmektedir. D vitamininin bilişsel işlev kaybı, multiple skleroz, romatizmal eklem iltihabı, şeker hastalığı ve bazı kanser türlerine karşı da (göğüs, kolon, prostat kanserleri gibi) koruyucu olabileceği belirtilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) çocuklar, gebeler ve emzikliler ile 50 yaş altı yetişkinler için günlük 5 µg (≥ 200 Uluslararası birim (IU), 51-65 yaş arası bireyler için 10 µg (≥ 200 Uluslararası birim (IU) ve 65 yaş üstü bireyler için 15 µg (600 IU)  önermektedir.

Doğal D Vitamini Kaynakları ve Besinler

İhtiyacın ancak yüzde 10-20’si kadarı gıdalarla alınır. Yüzde 80-90’i UVB ışınları etkisiyle ciltte sentezlenir.  Bu nedenle direkt olarak güneş ışınlarının temas etmesi gerekir. Koruma faktör düzeyi 15 ve üzerindeki güneş koruyucu kremler sürüldüğünde ise cilde UVB ulaşamaz.

D vitamini içeren gıdalar günlük ihtiyacın en fazla yüzde 20’sini karşılayabilir. Geri kalanı için cildin güneş ışığı ile temas etmesi şart!  Uzmanlara göre, güneş ışınlarından en çok fayda alınan zaman dilimi, Mayıs ayından Kasım ayına kadar saat 11.00 ile 15.00 arası. Bu zaman diliminde her 2 diz altının ve her 2 kolun çıplak olacak şekilde ve koruma faktörü olmadan güneşlenmesi gerekli. Sadece güneş kremi değil,  cam arkasında güneşlenmek, kıyafet ya da pencerenin ardından güneşlenmek de güneş ışığının ciltte D vitamini üretmesini engelliyor.  Koyu tene sahip kişiler günde 30-45 dakika, açık tenli kişiler ise günde 15-20 dakika bu şekilde güneşte kalabilir. Daha uzun süre güneşte kalınacaksa koruyucu krem şart.

D Vitamininin En Çok Bulunduğu Besinler

Süt ve süt ürünlerinde (tereyağı, ayran, kefir, peynir ve yoğurt), balık (ton balığı, somon,  uskumru, istridye ve balık yağı),  karaciğer,  yumurtanın sarısı,  tatlı patates, mantar (Doğal mantar olmalı. Kültür mantarında yok),  maydanoz, yonca, ısırganotu  ve yulafta bulunmaktadır.
D Vitamininin En Çok Bulunduğu Besinler

D vitamini açısından zenginleştirilmemiş besinlerde vitamin içeriği düşüktür. Bu nedenle günlük ihtiyacın sadece besinlerle karşılanması mümkün değildir. Yiyeceklerin yaklaşık 100 gramı ile günlük ihtiyacın ancak yüzde 10’unu karşılanabilir.  D vitamininin sadece yiyeceklerden karşılanmaya çalışılması, bu yiyeceklerin aynı zamanda yüksek yağ içermesinden dolayı  kolesterolu yükseltebileceği unutulmamalıdır.

D Vitamini Eksikliği Belirtileri

Depresyon, kemik ağrısı, sık sık soğuk algınlığına yakalanma ve halsizlik gibi belirtilerle ortaya çıkabilir. Çocuklarda raşitizm, ileri yaşlarda osteoporoz yani kemik erimesi nedeni olabilir. Yapılan son çalışmalar insulin direnci, şeker hastalığı, karaciğerde yağlanma, obezite ve birçok kanserin, D vitamini eksikliği ile ilişkili olduğunu göstermiştir.

Fazla D Vitamini Alımının Zararları

D vitamininin gereğinden fazla miktarda alınması;  kanda kalsiyum birikmesine neden olmakta, böbrek taşları, kalp ve böbrek yetmezliği, vücut ağırlığında istemsiz ve hızlı kayıplar, yorgunluk, yer ve zaman algısında bozukluk, kusma veya kabızlık gibi sorunlara yol açabilmektedir.

D vitamini takviyesi alan kişilerin düzenli olarak altı ayda bir vitamin ve kalsiyum düzeyini kontrol ettirmesi öneriliyor. Vitamin takviyesinin gerekliliği için takviye öncesinde mutlaka test yaptırmak gerekli. Ancak çıkan sonuca göre gerek görülmekte veya görülmemektedir.  Ampul formlarının, çok yüksek düzeyde D vitamini içerdiğinden dolayı uzmanlar tarafından önerilmemektedir. Eczaneden alınarak gıdalara karıştırılıp tüketilmesinin  hayati risk taşıdığına dikkat çeken uzmanlar, bu sebeple doktor tavsiyesi olmak şartıyla damla şeklinde olanların tercih edilmesini öneriyor..
Bilgitor

Sizin İçin Seçtiklerimiz

Yazar Hakkında: bilgitor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.