Halit Fahri Ozansoy’un Hayatı ve Eserleri

Halit Fahri Ozansoy'un Hayatı ve Eserleri

Şair, gazeteci ve oyun yazarı Halit Fahri Ozansoy, 12 Temmuz 1891’de İstanbul’da doğmuştur.
Babası Mehmed Fahri Paşa’nın başta tıp, tarih, tiyatro ve şiir olmak üzere çok sayıda basılı kitabı bulunmaktadır. Yedi yaşındayken, verem nedeniyle annesini kaybetti. Şiir ve edebiyat yeteneği genetik olan Ozansoy, Ziya Gökalp’in teyzesinin torunu ve Süleyman Nazif’in de yeğenidir.

Vefa ve Zeyrek semtlerindeki mahalle mekteplerinde ve Sultanahmet’teki Tefeyyüz Mektebi’nde ilk öğretimini tamamladı. 1904 yılında Bakırköy Rüşdiyesi’ni bitirdikten sonra Mekteb-i Sultanî’de yatılı okumaya başladı. Bu sırada hastalandı ve 15 ay kaplıca tedavi gördüğü için okludan uzak kaldı. O sıralarda okul müdürlüğüne Tevfik Fikret gelmişti. Tevfik Fikret ve Türkçe öğretmeni Ali Kami Bey sayesinde edebiyata ilgisi gelişti. Facia-i Beşerden Bir Levha” başlığıyla yazdığı ilk ürün, Mart 1910 tarihli Tiraje dergisinde yayımlandı.

Halit Fahri, aruz ölçüsüyle ve Fecr-i Âti sanat topluluğunun etkisi ile şiir yazıyordu. şiiri “Mazideki Aşk İçin Sana” 1912’de Rübab dergisinde çıkarken aynı sene ilk şiir kitabı olan Rüya yayımlandı.
Halit Fahri Ozansoy, 1915’de Talat Paşa’nın daveti ile Çanakkale Cephesini ziyaret eden şairler arasında yer aldı. İzlenimlerini Cenk Duyguları (1917) adıyla kitaplaştırdı. 1916 yılında yazdığı, Baykuş adlı manzum piyes ile tanındı. Baykuş, Darülbedayi’nin sahnelediği ilk Türk tiyatro oyunudur. Şair, yaşamı boyunca bu alanda sistemli bir düzen içinde eserler vermiştir.

1916’da sınavla öğretmenlik hakkı aldı. Edebiyat Öğretmeni olarak ilk ataması Muğla Lisesi’ne yapıldı. Konya ve Muğla’da, birer yıl çalıştıktan sonra İstanbul’a döndü ve değişik okullarda 40 yıl süreyle öğretmenlik yaptı.

Halit Fahri, öğretmenlik yaparken şiir yazmaya devam etti. Dönemin önemli edebiyat dergilerinden Servet-i Fünun’da Bağdad adlı şiirini yayımlatmayı başardı. Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin gibi Türkçülerin etkisiyle hece vezninde şiirler yazdı. Hece vezninde şiirleri Yeni Mecmua, Talebe Defteri, Türk Kadını gibi dergilerde yayımlandı. İkinci şiir kitabı Cenk Duygularını (1917) yayımladıktan sonra tekrar aruza yönelen Halit Fahri, düzenli aralıklarla yedi şiir kitabı daha çıkarmış ve sonra şiir kitabı yayımlamaya uzun bir ara vermiştir.

1919’da Şair Nedim adlı haftalık dergiyi çıkarmaya başladı. Reşat Nuri Güntekin, Faruk Nafiz Çamlıbel, Selahattin Enis gibi şair ve yazarların ilk yazılarının da yer aldığı Şair Nedim, 18 sayı çıkabilmiştir. Beklenilenin çok üstünde ilgi gören dergi, İzmir’in işgali üzerine kapandı. Dergi kapanınca İfham, Büyük Mecmua ve Peyam-ı Sabah’ta yazmaya başladı. Diğer memurlar gibi öğretmenler de maaşlarını alamadığından çeşitli gazetelere yazdığı makalelerden aldığı para ile geçimini sağlamaya çalıştı. Servet-i Fünun, İnci, Ümit dergilerinde manzumeler yayımladı. 1920’de Yeni Mecmua’da Aruza Veda başlıklı şiirini yayımlayarak Beş Hececiler arasına katıldı.

1926’da Servet-i Fünun dergisinde devraldığı yazı işleri müdürlüğünü 1943’e kadar sürdürdü. 1955 yılında Şehir Tiyatroları Dergisinin yazı işleri müdürlüğünü üstlenen Ozansoy, 1956 yılında yaş haddi nedeniyle öğretmenlikten emekli oldu. Bundan sonra uzun süre gazeteciliğe devam etti.
Eşinin 1962’de ölümünde sonra bunalıma girdi ve hastalandı. İlk dokuz şiir kitabını ardı ardına yayımlamış, 1936’da yayımladığı Sulara Dalan Gözler’den sonra şiir kitaplarına 26 yıllık ara vermişti. Eşi için yazdığı şiirlerini topladığı Hep Onun İçin adlı şiir kitabını 1962’de çıkardı. 1964’te son şiir kitabın Sonsuz Gecelerin Ötesindeyi yayımladı.

23 Şubat 1971’de İstanbul’da geçirdiği kalp krizi nedeniyle hayatını kaybetti. Vasiyeti gereği Türkçe kitapları Beyazıt Devlet Kütüphanesi’ne, Fransızca kitapları Galatasaray Lisesi’ne verilmiştir.

Halit Fahri Ozansoy’un Eserleri

Şiir Kitapları
Rüya (1912)
Cenk Duyguları (1917)
Efsaneler (1919)
Zakkum (1920)
Bulutlara Yakın (1920)
Gülistanlar ve Harabeler (1922)
Paravan (1929)
Balkonda Saatler (1931)
Sulara Dalan Gözler (1936)
Hep Onun İçin (1962)
Sonsuz Gecelerin Ötesinde (1964)

Halit Fahri Ozansoy’un Romanları
Sulara Giden Köprü (1939)
Aşıklar Yolunun Yolcuları (1939)

Tiyatroları
Baykuş (1916)
İlk Şair (1923)
Sönen Kandiller (1928)
10 Yılın Destanı (1921)
Nedim (1936)
Hayalet (1936)
Bir Dolaptır Dönüyor (1958)
İki Yanda (1970)

Anı kitapları
Edebiyatçılar Geçiyor (1939, Edebiyatçılar Çevremde adıyla genişletilmiş baskı, 1970)
Darülbedayi Devrinin Eski Günleri (1964)
Eski İstanbul Ramazanları (1968)

Tercümeleri
R.U.R.-Alemşümul Suni Adamlar Fabrikası (1927)
Jack (Alphonse Daudet)

Sizin İçin Seçtiklerimiz

Yazar Hakkında: bilgitor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir