Bilgitor

Net ve Güncel Bilgi

Osmanlı Devleti’nde Mahkemeler

Osmanlı Devleti’nde Mahkemeler, Tanzimat öncesi dönem mahkemeler, Tanzimat Sonrası dönem mahkemeler olmak üzere iki başlık altında incelenmektedir.

Tanzimat Öncesi

Şer-i Mahkemeler

Müslümanlar arasındaki bütün davalara, gayrimüslimlerin sadece kamu hukuku alanındaki anlaşmazlıklarına, Osmanlı vatandaşları ile yabancı devletlerin vatandaşları arasındaki davalara bakan mahkemeler idi.

Cemaat Mahkemeleri

Gayrimüslimlerin davalarına cemaat mahkemelerinde kendi dinlerinin hukuk kurallarına göre bakılırdı. Bu mahkemelerin yönetimi o dinin cemaat teşkilatı tarafından yürütülürdü.

Konsolosluk Mahkemeleri

Kapitülasyonlardan faydalanan yabancı ülkelerin, kendi vatandaşları arasında çıkan anlaşmazlıkları çözüme kavuşturmak görevlendirilen mahkemelerdi. Konsolosluk Mahkemeleri, Kanuni sultan Süleyman’ın Fransa’ya verdiği ticari ayrıcalıklarla (imtiyazlar) birlikte kurulmuştu.

Tanzimat Sonrası

Şeri Mahkemeler

Şeri Mahkemeler, Müslümanların evlenme, boşanma ve miras hukuku ile ilgili davalara bakacak şekilde yetkileri daraltılmıştır.

Cemaat Mahkemeleri

Tanzimat Fermanı öncesindeki hak ve yetkilerini devam ettirmiştir. Cemaat Mahkemeleri herhangi bir değişikliğe uğramamıştır.

Konsolosluk Mahkemeleri

Konsolosluk Mahkemeleri de aynı şekilde Tanzimat Fermanı öncesindeki yetki ve haklarını koruyarak, herhangi bir değişikliğe tabi tutulmamıştır.

Nizamiye Mahkemeleri

Müslümanların ve gayrimüslimlerin davalarına bakmak için 1869 yılında kurulmuştur. Nizamiye Mahkemelerinin başkanı kadı olup üyeleri hem Müslüman hem de gayrimüslimlerden meydana gelmiştir. Bu mahkemeler, hukuk ve cinayet davalarıyla ticaret mahkemelerinin  yetkileri dışında kalan davalara bakmaktaydı.

Ticaret Mahkemeleri

Ticaret mahkemeleri, Osmanlı devleti vatandaşları ile yabancı ülkelerin vatandaşları arasında yaşanan ticari anlaşmazlıkları çözmekle görevli olan mahkemelerdi. 1847 yılında yabancı ülkelerin de dahil olmasıyla Karma Ticaret Mahkemesi adını almıştır.

Kaynak: Osmanlı Devleti’nde Mahkemeler

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Mazhar Osman Kimdir? Hayatı ve Eserleri
Önceki Mazhar Osman Kimdir? Hayatı ve Eserleri
Yakup Kadri Karaosmanoğlu Kimdir, Kısaca Hayatı ve Eserleri
Sonraki Yakup Kadri Karaosmanoğlu Kimdir, Kısaca Hayatı ve Eserleri