Şiir Nedir, Nasıl Yazılır ve Şiir Türleri Nelerdir?

Şiir, duygu ve düşüncelerin estetik bir şekilde yoğun, ritmik ve özgün anlatımıdır. Derin anlam (mana), imgelem ve söylemin ustalıkla bir araya gelip, biçim ve içerik bütünlüğüyle en kısa anlatımla en uzun içeriğin sunulması da denilebilir. Sanıldığının tersine yazılması en zor edebi türü şiirdir. Dünyaca ünlü bir çok yazar ilk zamanlarında şiir yazmış ancak başarılı olamayıp, hikaye veya romana yönelmiştir. Edebiyat araştırmacılarının ortak kanısı olarak edebiyat şiirle birlikte başlamıştır.

Gerçek şiirin göstergesi, kalıcı olmasıdır. Kısa dönemde popüler olan şiirleri hariç tutacak olursak, okuyucunun belleğinde silinmez iz bırakan şiirler, iyi şiir nitelemesini hak etmektedir.
Şiirin kökeni, sözlü anlatım imkanlarının başladığı dönemine kadar uzanır. Günümüz modern şiirinin ulaştığı yeri “Gılgamış, Yaradılış ve Tufan” destanları ile edebiyatın temellerini atan Sümerler’e borçluyuz demek mümkündür. Şiirin evrim sürecinde halk şarkıları, Vedalar, Gatalar, İlyada ve Odysseia gibi destanlar önemli yere sahiptir. Şiirin ne olduğuyla ilgili antik dönemde yapılan çalışmalar, Aristoteles’in Poetikasında olduğu gibi konuşmanın, retorik, drama, şarkı ve komedide kullanımına odaklanmıştır. Sonraki çalışmalarda, yineleme, dize (mısra) biçimi ve uyak (kafiye) gibi özelliklere yoğunlaşmış ve şiirin bilgilendirici, düz yazı formları ile olan farklılığına, daha açık ifadeyle şiirin estetik konusuna vurgu yapılmıştır.

Şiir, günümüze kadar tarihi ve toplumsal gelişmelerden etkilenmiştir. İçerik ve biçim olarak farklılıklar sunan şiir akımları birbirini izlemiş ve günümüz modern şiirine gelmiştir. Şiirin tarihsel yolculuğunda, uyaklı şiirden serbest şiire, kısa şiirden düz yazı şiirine uzanan bir biçimsel farklılıklar mevcuttur. Türk şiiri bağlamında örnek verecek olursak halk şiiri ve divan şiiri bir dönemin şiirdeki iki kutbu iken, halk şiiri geleneği sürmektedir. Karacoğlan, Pir Sultan Abdal, Yunus Emre ve Aşık Veysel gibi ozanların şiirleri halen büyük ilgi görmektedir.

Şiirde içerik kadar biçim de önemlidir.  Yunus Emre, Mevlana, Dante, Mickiewicz ve Goethe şiirini sevenler için uyak ve ölçü belirleyici olabilir.

Ünlü şairlere göre şiir nedir?

Yahya Kemal Beyatlı: Şiir, bildiğimiz musikiden farklı bir musikidir.
Ahmet Haşim: Şiir, söz ile musiki arasında olan fakat sözden ziyade musikiye yakın olan bir lisandır.
Cahit Sıtkı Tarancı: Şiir, kelimelerle güzel şekiller kurma sanatıdır.
Cemal Süreya: Hayatın güncelliğidir, hayatın gazetesidir şiir.
Nazım Hikmet: Kafiyeli, vezinli şiir yazılmaz diyenler de, kafiyesiz, vezinsiz şiir yazılmaz diyenler kadar dar kafalıdır. Şiir öyle de yazılır, böyle de. Edebiyat dili, hele şiir dili hayallerle, teşbihlerle falanla ortaya çıkar, ancak böyle bir dil şiir dilidir demek ne kadar yanlışsa, tersini kabul etmek de o kadar yanlıştır.

Şiir türleri

Didaktik şiir: Öğretici şiirdir. Fabl türündeki eserler de örnek olarak gösterilebilir.

Pastoral şiir:
Doğa güzelliklerini anlatır. İdil( Şairin doğa karşısında duygulanmasını anlatması) ve Eglog (Şairin duygularını bir çobanla konuşuyormuş gibi anlatması) olmak üzere iki türü vardır.

Dramatik şiir:
Acıklı ya da korkunç bir olayı konu alan bir şiir türüdür.

Lirik şiir:
Coşkulu, esin dolu şiirlerdir. Lirik şiir en çok işlenen ve sevilen şiir türüdür.

Epik şiir:
Kahramanlık, vatan sevgisi gibi konuları coşkuyla işleyen şiirdir. Örnek: Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın Üç Şehitler Destan adlı şiiri.

Mesnevi şiir:
Özellikle Arap, Fars ve Osmanlı edebiyatında kendi aralarında uyaklı beyitlerden oluşan ve aruz ölçüsüyle yazılan divan edebiyatı şiir biçimidir.

Senfonik şiir:
Müzikte bir konu, olay ya da şiirsel içerikli metinden kaynaklanan ve bu temel üzerine yazılmış orkestral bir formudur.

Satirik şiir:
Eleştirici bir anlatımı olan şiirlerdir.

Somut şiir:
Her türlü tipografik gösterenin sayfa boşluğu üzerinde hiçbir biçimsel kural olmadan düzenlenmesiyle oluşan şiir türüdür.

Deneysel şiir:
Şairin daha önceki tarzından çok farklı kelime deneyleri üzerine kurduğu şiirdir.

Modern şiir:
İçerik ve biçimde geleneksel şiirin dışında serbest özelliklere sahip günümüz şiirdir.

Bilgitor

Sizin İçin Seçtiklerimiz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: